Bu adam ne yapıyor? Kafasında neden oyuncaklar var? 🤔
Biraz komik görünüyor, değil mi? Kafamızda oyuncaklar, yüzümüzde şaşkın ifadeler, bazen de komik sesler… Peki çocuğa sürekli “Yüzüme bak!” demek yerine neden bunları yapıyoruz?
Çünkü bakmasını istemekle, bakmak isteyeceği bir oyun kurmak farklı şeyler. Çocuğun ilgisini çeken oyuncakları yüzümüzün yakınına getirerek yüzümüzü de oyunun bir parçası hâline getiriyoruz. Böylece bize yönelmesi ve birlikte eğlenmesi için doğal fırsatlar oluşturuyoruz. 🎭
Peki, yüze bakmak neden önemli?
Yüzümüz de bir şeyler anlatır. Şaşırdığımızda, sevindiğimizde veya bir şeyi merak ettiğimizde mimiklerimiz değişir. Çocuğun oyun sırasında yüzümüze yönelmesi, bu ifadeleri fark etmesine ve karşılıklı etkileşime katılmasına fırsat verir.
Ancak yüze bakmak ve göz teması aynı şey değildir. Çocuk yüzümüze bakarken ağzımızı veya mimiklerimizi izliyor olabilir. Doğrudan gözlerimize bakmadan da bizi dinleyebilir, oyunu takip edebilir ve bizimle iletişim kurabilir.
Her çocuk aynı şekilde göz teması kurar mı?
Hayır. Bazı otizmli çocuklarda göz teması daha az, daha kısa veya farklı olabilir. Çekingenlik, kaygı ve duyusal hassasiyetler de çocuğun bakışlarını etkileyebilir. Tek başına az göz teması, otizm anlamına gelmez. Çocuğun iletişimini, oyununu ve gelişimini bir bütün olarak ele almak gerekir.
O zaman sürekli “Bana bak!” demeli miyiz?
Bir düşünelim: Bir oyuna keyifle katılmak mı daha kolay, sürekli bir talimatı yerine getirmek mi? Çocuğun sevdiği oyuna katılmak, hareketlerini taklit etmek ve eğlenceli anlar paylaşmak, bize kendiliğinden yönelmesine alan açabilir. Bakışının yanında bir gülümseme, bir ses veya bize uzattığı oyuncak da değerli bir iletişim girişimidir.
Amacımız uzun uzun göz teması kurdurmak değil, çocuğun rahatça ve kendiliğinden iletişime katılmasını desteklemek. 🌱
Psikolog Burak Dönmez olarak Denizli’de çocuklarla gelişimsel çalışmalar yürütüyor; otizm, erken müdahale ve ebeveyn danışmanlığı alanlarında ailelere destek sunuyorum. Çocuğunuzun iletişim ve oyun becerileri hakkında sorularınız varsa gelişimsel değerlendirme için iletişime geçebilirsiniz.
Psikolog Burak Dönmez olarak Denizli’de çocuklarla gelişimsel çalışmalar yürütüyor; Denizli de otizm ve erken müdahale alanlarında ailelere destek sunuyorum.
